XOMILADORAYOLLARDA GEPATIT C KASALLIGININGKECHISHXUSUSIYATLARI

Muammoning dolzarbligi: Gepatit C kasalligi yer yuzida keng tarqalgan kasalliklar guruxiga kirib, dunyo axolisining 3% ga yaqini gepatit C (HCV) kasalligigachalingan.Gepatit C kasalligi kop hollarda simptomsiz kechib, surunkali turga otishi, jigar cirrozi va karcinomasi bilan asoratlanishi mumkin [1].

Bukasallikda, taxminan 17-25% hollarda GepatitC kasalliginingotkirshaklibilankasallanganbemorlardaspontansogayishkuzatiladi, qolganbemorlardakasallikozvaqtidatashxislanmasligivadavolanmasligibois, jigarhujayralariningsurunkaliyalliglanishirivojlanib, ogirasoratlargaolibkeladi[2].

Virusli gepatit C kasalligining homiladorayollarda homilaga vertikal yol orqali uzatilishi soglikni saqlash tizimining dolzarb muammosi bolib kelmoqda. Onadan bolaga HCV infeksiyasining yuqishi vertikal yol yani, homiladorlik vaqtida onadan homilaga, tugish jarayonida, tugruqvaqtida va postnatal davrda yuqishi mumkin. Agar xomilador ayollar doimiy ravishda shifokor kuzatuvi ostida bolishsa, xomiladorlik gepatit C kasalligining kechishiga, kasallik esa ona va bola umumiy axvoliga tasir qilmaydi. Kasallikning surunkali shakllarida homila rivojlanishining ortda qolishi va chalatugilish hollari uchraydi. Homiladorlik davrida gepatit C virusiga nisbatanishlab chiqarilgan antitelolar homilaga yoldosh orqali otishi mumkin. Odatda antitelolar qonda 12-15 (ayrim hollarda 18) oy davomida aylanib yuradi.

Ish maqsadi:Homilador ayollarda gepatit C kasalliginingkechish xususiyatlarini organishdan iborat. Shu maqsadda biz Samarqand shaxridagiviloyat yuqumli kasalliklar klinik shifoxonasida Gepatit C kasalligi bilan davolanib chiqgan 40 ta homilador ayollarning kasallik tarixlarini retrospektiv taxliletdik.

Tekshirish materillari va usullari: Samarkand shaxridagi yuqumli kasalliklar klinik shifoxonasida davolangan homilador ayollarda klinik laborator tekshirishlar otkazildi. Ularning 40 tasida gepatitCkasalligi virusiga qarshi antitelo IFA usuli yordamida aniqlangan. Shuningdek bemorlar tashxisi PZR va UTT natijalariga asoslangan holda tasdiqlangan. 2009-2013yillar davomida VYuKKSh (Viloyat yukumli kasalliklar klinik shifoxonasi) ga Gepatit C kasalligi tashxisi bilan 40 ta homilador ayol murojaat etishgan. Homilador ayollar shifoxonaga asosan kasallikning boshlangich davrida murojaat etishgan. Ularning 72% da kasallikning surunkali shakllari

Laborator tekshiruvlardan bemorlarga umumiy qon taxlili, umumiy siydik taxlili,umumiy axlat taxlili, qon bioximiyasi, PZR (polimeraz zanjirli reakstiya) tekshiruvi otkazilgan. Bemorlarning barchasida HCV antitela musbat topilgan. Qon bioximiyasida bilirubin miqdorining 29,9 dan 320 mm/lgacha oshganligi, timol sinamasining oshganligi (8,9 mmol/lgacha), sulema sinamasining 2,2 dan 1,48 gacha pasayganligi aniqlanadi. Qonda umumiy oqsil miqdori 4,5 g/lgacha kamayganligi qaydetilgan. Umumiy qon taxlilida bemorlarning 100% da kamqonlik aniqlanilgan. Shulardan orta darajali kamqonlik (70-90g/l) 67,7% bemorlarda, ogir darajadagi kamqonlik (70-55 g/l) kamqonlik 33,3% bemorlarda aniqlandi.

Taxlillarga kora, ayrim homilador ayollarda qon zardobida transaminazalar miqdori kamayishi (32,8%), qondagi aylanib yurgan virus miqdori ham pasayishi aniqlangan (24,6%).Bu holat homilador ayollar immmun tizimining ozgarishi va qonda jinsiy gormonlar esterogenlar miqdorining ortishibilan boglik.


aniqlangan. Homilador ayollarning 17% birinchi homiladorlik, 83% takroriy homiladorlik aniqlangan. Ularning yashash manzilgoxlari tekshirilganda 66% tuman axolisi, 34% shaxar axolisi ekanligi aniqlandi. Epidemiologik anamnezi taxlil etilganda, 3,8% boshidan turli operactiyalarni otkazganligi, 22,5% turmush ortogi oz ishi yuzasidan xorij davlatlarida bolganligi, 15,6% birinchi tugruq kesar-kesish operaciyasi orqali amalga oshirilganligi, 21% bemorlar tishlarini davolatganligi, 25,7% doimiy ravishda pedikyur va manikyur xizmatidan foydalanishi aniqlandi. Bemorlarning 11,4% kasallik sabablarini aniqlash imkonibolmadi.

Bemorlarda kasallikning quyidagi shakllari aniqlandi: bemorlarning 27,5% kasallikning otkir shakli, 72,5% kasallikning surunkali shakli aniqlandi. Kasallikning otkir shakli 11,7% holda yengil, 68,3% holda orta ogir, 20,4% holda ogir shaklda otdi. Ayrim bemorlarda kasallikning atipik shakllari kuzatildi: 9,8% bemorlarda sariqsiz shaklda, 23,7% holda kasallikning bilinar bilinmas shakli aniqlandi.

Surunkaligepatit C tashxisi boyicha bemorlar quyidagi ogirlik darajalari boyicha taqsimlandi: Minimal faollik darajasi-6 bemorda, Past faollik darajasi-11, Ortacha faollik darajasi-7, Yuqori faollik darajasi-5 bemordaaniqlandi.

Kuzatuv davomida ayollardan 13,3% homilaning Gepatit C kasalligi bilan zararlanishi kuzatilgan. 20% bemorlarda homiladorlik davrida uyquchanlik, holsizlik, ishkobiliyatining pasayishi, kongil aynishi, ishtaxaning pasayishi, tana vaznining kamayishi, ong qovurga ravogi ostida discomfort hissi kuzatilgan. 23,7% bemorlarda klinik belgilar kuzatilmagani holda qondagi fermentlar miqdorining ozgarishi va gestozlar aniqlangan. 3,7% bemorlarda kasallik teridagi toshmalar va bogim ogriklari belgilari kuzatilishi bilan namoyon bolgan. 33,6% bemorlarda qusish, kongil aynishi, ong qovurga ravogi ostida ogriq, siydik rangining ozgarishi, teri qoplamlari va skleraning sargayishi, jigar va taloq olchamlarining kattalashishi aniqlangan. Biroq tugruq oz vaqtida boshlanib, xomilaning soglom dunyoga kelishi qayd etilgan. 17% bemorlarda kasallik ogir kechganligi bois, homiladorlikning erta muddatlarida homilaning muddatidan oldin tugilishi (2 ayolda), olik homilatugilishi (3 ayolda), homiladorlikning erta davrlarida bolatashlash (2 ayolda) xolati yuzbergan.

 

Biroq shuni aloxida takidlash lozimki, gepatit C virusi ona sutida qon zardobiga nisbatan kam miqdorda boladi. Shu bois ham ona suti bilan bolani emizish bola sogligiga xavf tugdirishi togrisidagi faktlar oztasdigini topgani yoq. Biroq ona kokragidagi shilinishlar bolaga kasallik otish xavfining ortishiga olibkeladi.

Xulosa

Xomiladorayollarning 28% da otkir gepatit C, 72% da surunkali gepatit Ckasalligi aniqlanilgan. 88,6% bemorlarda parenteral aralashuv anamnezida borligi tasdiqlangan. Virusli gepatit C kasalligida homilador ayollar doimiy ravishda akusherginekolog, terapevt va infeksionist kuzatiuvi ostida bolishlari lozim. 23,7% bemorlarda kasallikning klinik belgilari kuzatilmagan. Ularda tugruq jarayoni va tugruq usuli kasallikning kechishiga qarab aniqlanishi lozim. Gepatit C kasalligining onasuti orqali berilmasligini etiborga olgan holda kokrak suti bilan emizishni toxtatmagan maqul.

 

Adabiyotlar

1.       O. O. (, , ) .... -M., 1994.

2.      .. - M.: , , 1999. 432 .

3.      .., ..,  .., ..,  .., .. . - // . 1998. 4. . 2528.

4.       .., .., .., T.A. , // ..... . . ., 1996. . 194.

5.       .., .., .. // , . 1996. .4. 4. . 696.

6.      .., .. // - 1998. .1. .5659.

7.       .. . : 1998., . 325.

8.       .., .., .. . M.: , 1990. 208 .

 

, .
.

:


5 .
  • ., . , 18.

    : +998979291009; E-mail: vestnikvracha.vv@gmail.com; doctor_axboroti@inbox.uz


     
     
    Answers 2021 | World of cats